strona główna

NICEJSKIE WYZNANIE WIARY

Tekst przyjęty na I soborze nicejskim w 325 r. na żądanie cesarza Konstantyna Wielkiego,
który kazał włączyć do Wyznania sporne słowo "współistotny" (homousios)
- co oznaczało uznanie Jezusa/Syna za Boga równego Ojcu.
Tym samym Ariusz i jego zwolennicy zostali uznani za heretyków.
(Ironia losu sprawiła, że Konstantyn umierając przyjął chrzest ariański.)

Wierzymy w jednego Boga Ojca Wszechmogącego, Stworzyciela wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych. I w jednego Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bożego, zrodzonego z Ojca, jednorodzonego, to jest z substancji Ojca, Boga z Boga, światłość ze światłości, Boga prawdziwego z Boga prawdziwego, zrodzonego, nie uczynionego, współistotnego Ojcu, przez którego wszystko się stało, co jest w niebie i co jest na ziemi; który dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zstąpił i przyjął ciało, stał się człowiekiem; cierpiał i zmartwychwstał trzeciego dnia, wstąpił do nieba, przyjdzie sądzić żywych i umarłych. I w Ducha Świętego.

Tych, którzy mówią: "był kiedyś czas kiedy go nie było" lub "zanim się narodził nie był" lub "stał się z niczego" lub pochodzi z innej hipostazy, lub z innej substancji [niż Ojciec], lub że Syn Boży jest zmienny i przeobrażany, tych wszystkich powszechny i apostolski kościół wyłącza.

Jeden z uczestników soboru, biskup Euzebiusz z Cezarei, tak wyjaśniał, w liście do swego kościoła, sens użytych zwrotów:

I tak zwrot "z istoty" zgodnie przyjęto za wskazówkę, że [Syn] jest z Ojca, ale nie istnieje jako część Ojca. [9]

(...) słowa "został stworzony, a nie uczyniony" (...) bowiem określenie "uczyniony" jest wspólne dla wszystkich stworzeń, które zostały powołane do bytu przez Syna, a Syn nie ma z nimi żadnego podobieństwa. Dlatego On sam nie jest dziełem podobnym do dzieł, które przez Niego się stały. (...) a słowa boże pouczają, że został On zrodzony z Ojca, chociaż sposób zrodzenia jest nie do wypowiedzenia i nie do pojęcia dla żadnej stworzonej natury. [11]

Zwrot "współistotny Ojcu" wskazuje, że Syn Boży nie przejawia żadnego podobieństwa do zrodzonych stworzeń, podobny jest natomiast we wszystkim tylko do Ojca, który go zrodził, i nie jest z innej hipostazy czy istoty, lecz tylko z Ojca. [13]