Wojciech Sady

DZIEJE RELIGII, FILOZOFII I NAUKI


najważniejsze wydarzenia z dziejów religii, filozofii i nauki

 

wojciech.sady@gmail.com

spis treści i wstęp

spis treści i wstęp

spis treści i wstęp

spis treści i wstęp

spis treści i wstęp


fragmenty klasycznych tekstów prezentowane w tej witrynie pozbawione są przypisów, a także komentarzy jakie towarzyszą im zwykle w wydaniach książkowych

ANTOLOGIA RELIGIJNA


JUDAIZM

Księga Rodzaju 1-10, teksty "jahwistyczne"

Księga Rodzaju 1-10, tekst jahwistyczny i kapłański

Księga Koheleta, fragmenty


CHRZEŚCIJAŃSTWO

synopsa ewangelii i objaśnienia

Justyn Męczennik
Apologia
, fragmenty
Dialog z Żydem Tryfonem, fragmenty 

Orygenes, O zasadach, fragmenty

Nicejskie Wyznanie Wiary (325)

Nicejsko-konstantynopolitańskie Wyznanie Wiary (381)

Formuła Zjednoczenia (433)

Definicja wiary z Chalcedonu (451)

Kodeks Justyniana, fragment (529)

Wyznanie Wiary IV soboru laterańskiego (1215)

Marcin Luter, 95 tez przeciwko odpustom (1517)

Augsburskie Wyznanie Wiary (luteranie) (1530)

Anabaptystyczne wyznanie wiary (1527)

Genewskie wyznanie wiary (kalwiniści, 1536)

39 artykułów Kościoła anglikańskiego (1563)

Trydenckie Wyznanie Wiary (1564)

Jan Kalwin o predestynacji

Wyznanie wiary baptystów polskich (1930)

Artykuły Wiary Kościoła Metodystów (1784, 1939)

katolickie Wyznanie wiary po Sob. Wat. II (Paweł VI, 1968)

Zasady wiary Adwentystów Dnia Siódmego (1988)


ISLAM

Koran, fragmenty wybrane


HINDUIZM

hymny Rigwedy, wybór

Upaniszady
Brihadaranjaka
Czhandogja
Kathaka
Kena

Bhagawadgita w przekładzie Fr. Michalskiego

Bhagawadgita w przekładzie Wandy Dynowskiej

Jogasutry, tekst zasadniczy


BUDDYZM

Pierwszy obrót Koła Prawa

Dhammapada w przekładzie Fr. Michalskiego

Wasubandhu, Trzydziestka strof


Jiddu KRISHNAMURTI

pisma:

Uwagi o życiu t. 1 (1956)

Uwagi o życiu t. 2 (1959)

Uwagi o życiu t. 3 (1960)

Notatnik (1961-1962)

Medytacje 1969

Jedyna rewolucja (1969)

Dziennik (1973-5)

Sedno nauczania Krishnamurtiego (1980)

mowy:

Rozwiązanie Zakonu Gwiazdy (1929)

Nowe podejście do życia (1947-1948)

Przemiana człowieka (1953)

Wolność od znanego (1963-1964)

 

 

ANTOLOGIA FILOZOFICZNA


PRESOKRATYCY

o Parmenidesie

SOFIŚCI

Sekstus Empiryk o Gorgiaszu

SOKRATES (469-399 p.n.e.)

Platon, Obrona Sokratesa, o Sokratesowej mądrości

Platon, Protagoras, fragment o tym, że cnota jest wiedzą

Platon, Gorgiasz, rozmowa o sensie filozofowania

PLATON (427-347 p.n.e.)

Menon, o tym, że poznanie jest przypominaniem sobie

Fajdros, opowieść o upadku dusz

Fedon, dowody na nieśmiertelność duszy

Fedon , o Tartarze, Hadesie i Wyspach Szczęśliwych

Państwo VI o strażnikach i filozofach, o mniemaniu i wiedzy

Państwo VII, alegoria jaskini
Państwo X, o kolejnych narodzinach

Uczta, Sokrates z Diotymą o miłości

ARYSTOTELES (384-322 p.n.e.)

Metafizyka I, o filozofii

Kategorie, rozdz. 4 i 5

Hermeneutyka, rozdz. 1, 2, 4

Analityki wtóre, Ks. I, rozdz. 1-4; Ks. II, rozdz. 8-10 i 19

Fizyka, o miejscu, nieistnieniu próżni i ruchach

O powstawaniu i niszczeniu, o przemianach ciał i roli nieba

Meteorologika, o kometach, deszczach, wiatrach itd.

O duszy, fragmenty

Metafizyka XII, o niebie i Pierwszym Poruszycielu

Etyka nikomachejska II i X, o cnocie i kontemplacji teoretycznej

Polityka, fragmenty Ksiąg I i III

Poetyka, rozdz. 6, 9, 13

EPIKUR (341-270 p.n.e.)

List do Pytoklesa, fragmenty

List do Herodota, fragmenty

List do Menoikeusa

Główne myśli

STOICY

z Sekstusa Empiryka o przedstawieniach kataleptycznych

Epiktet, Encheiridion, czyli streszczenie stoickiej etyki

Marek Aureliusz, Rozmyślania, uwagi wybrane

SCEPTYCY

Sekstus Empiryk, Zarysy pirrońskie, o tropach sceptycznych i sceptycznych wyrażeniach

Sekstus Empiryk o Karneadesie

JUSTYN MĘCZENNIK

Apologia, fragmenty

Dialog z Żydem Tryfonem, fragmenty 

TERTULIAN

Preskrypcja przeciw heretykom, fragmenty

ORYGENES

O zasadach, fragmenty

PLOTYN

Enneady, I. 6 O pięknie

Enneady, VI. 9 O Dobru lub Jednem

św. AUGUSTYN (354-430)

Wyznania, Księga VII, o własnym nawróceniu

Wyznania, Księga XI, o czasie


św. ANZELM

Proslogion, a w rozdz. 2 ontologiczny dowód na istnienie Boga

ABELARD

św. TOMASZ Z AKWINU

Suma teologiczna, cz. I, Zagadnienia 1 i 2 a w § 2.3 pięć dowodów na istnienie Boga

DUNS SZKOT

OCKHAM


Nicolo MACHIAVELLI (1469-1527)


Francis BACON (1561-1626)

Novum Organum, fragmenty z obu ksiąg

Nowa Atlantyda, opowieść o Domu Salomona

René DESCARTES (1596-1650)

Rozprawa o metodzie, fragmenty ksiąg I-IV

Medytacje o pierwszej filozofii, całość

Thomas HOBBES (1588-1679)

Elementy filozofii, fragmenty

Lewiatan, Rozdz. XIII, XIV i XVII

Blaise PASCAL (1623-1662)

Myśli (fragmenty wybrane, a m.in. 451: zakład Pascala)

Baruch SPINOZA (1632-1677)

Etyka, Część pierwsza. O Bogu

John LOCKE (1632-1704)

Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, fragmenty

Drugi traktat o rządzie [w przygotowaniu]

Gottfried Wilhelm LEIBNIZ (1646-1716)

Nowe rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, Przedmowa

Monadologia

George BERKELEY (1685-1753)

Traktat o zasadach poznania ludzkiego, Cz. 1, §§ 1-36

David HUME (1711-1776)

Naturalna historia religii, Rozdz. 14 i 15

Badania dotyczące rozumu ludzkiego, wybrane fragmenty

Badania dotyczące zasad moralności, Dodatek I

Jean-Jacques ROUSSEAU (1712-1778)

Immanuel KANT (1724-1804)

Prolegomena, fragmenty

Uzasadnienie metafizyki moralności, fragmenty

Johann G. FICHTE (1762-1814)

Friedrich Wilhelm Joseph SCHELLING (1775-1854)

Georg Wilhelm Friedrich HEGEL (1770-1831)

Kto myśli abstrakcyjnie?

Arthur SCHOPENHAUER (1788-1860)

Świat jako wola i przedstawienie, t. II, Rozdz. 1, 19 i 41.

August COMTE (1798-1857)

Istota i znaczenie metody pozytywnej

John Stuart MILL (1806-1873)

Utylitaryzm, fragmenty

O wolności, fragmenty

Soren KIERKEGAARD (1813-1855)

Bojaźń i drżenie, Problemat I

Karl Heinrich MARX (1818-1883)

Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa, Wstęp

Tezy o Feuerbachu

Manifest komunistyczny (bez przypisów)

Przyczynek do krytyki ekonomii politycznej, z Przedmowy

 Kapitał, tom I, I.4. Fetyszyzm towarowy i jego tajemnica

Charles Sanders PEIRCE (1839-1914)

William JAMES (1842-1910)

Friedrich NIETZSCHE (1844-1900)

Tako rzecze Zaratustra, fragmenty


Gottlob FREGE (1848-1925)

Sens i znaczenie

Henri BERGSON (1858-1941)

John DEWEY (1859-1952)

Edmund HUSSERL (1859-1938)

Kryzys europejskiego człowieczeństwa a filozofia, fragmenty

Alfred North WHITEHEAD (1861-1947)

Max SCHELER (1874-1928)

Bertrand RUSSELL(1872-1970)

Denotowanie (1905)

Problemy filozofii, rozdziały o powszechnikach

George Edward MOORE (1873-1958)

Principia ethica

Ludwig WITTGENSTEIN (1889-1951)

ŻYCIE 1889-1918

WPROWADZENIE do Traktatu logiczno-filozoficznego

Tractatus logico-philosophicus (1922), fragmenty

ŻYCIE 1919-1951

Wykład o etyce

WPROWADZENIE do Dociekań filozoficznych

Dociekania filozoficzne (1953), uwagi programowe 109-133

Wykłady o wierze

O pewności

PISMA

Martin HEIDEGGER (1889-1976)

Czym jest metafizyka? (1929)

Czym jest metafizyka? Wprowadzenie

Czas światoobrazu (1938/1950)

Rudolf CARNAP (1891-1970)

Hans-Georg GADAMER (1900-2002)

Karl R. POPPER (1902-1994)

Theodor W. ADORNO (1903-1969)

Jean-Paul SARTRE (1905-1980)

Egzystencjalizm jest humanizmem, fragmenty

Hannah ARENDT (1906-1975)

Emmanuel LEVINAS (1906-1995)

Maurice MERLEAU-PONTY (1908-1961)

Willard Van Orman QUINE (1908-2000)

O tym, co istnieje (1948), fragmenty

Paul RICOEUR (1913-2005)

John RAWLS (1921-2002)

Gilles DELEUZE (1925-1995)

Michel FOUCAULT (1926-1984)

Jürgen HABERMAS (ur. 1929)

Jacques DERRIDA (1930-2004)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FILOZOFIA NAUKI


Auguste COMTE

Metoda pozytywna w szesnastu wykładach (1830) Wykład 1. Istota i znaczenie metody pozytywnej

Ernst MACH

Charakter ekonomiczny badań przyrodniczych (1882)

Henri POINCARÉ

Nauka i hipoteza, fragmenty

Wartość nauki, fragmenty

Nauka i metoda, fragmenty

empiryści logiczni

Otto NEURATH

Światopogląd naukowy (1929)

Moritz SCHILICK

Przewrót w filozofii (1930)

Przyszłość filozofii (1931)

Nowa filozofia doświadczenia (1932)

Pytania nierozstrzygalne? (1935)

Znaczenie i weryfikacja (1936)

Rudolf CARNAP

Filozofia i składnia logiczna (1936), fragmenty

Carl G. HEMPEL

Filozofia nauk przyrodniczych(1966), rozdz. 2,3 i 5.

Karl R. POPPER

Logika odkrycia naukowego (1934), fragmenty

Ludwik FLECK

WPROWADZENIE w Stanford Encyclopedia of Philosophy

O obserwacji naukowej i postrzeganiu w ogóle (1935)

Zagadnienie teorii poznawania (1936)

Thomas S. KUHN

Struktura rewolucji naukowych (1962)

Logika odkrycia czy psychologia badania (1970)

Obiektywność, sądy wartościujące i wybór teorii (1973)

Imre LAKATOS

Historia nauki i jej racjonalne rekonstrukcje (1971)

Dlaczego program badawczy Kopernika wyparł program Ptolemeusza? (1974)

Nauka i pseudonauka (1974)

Paul K. FEYERABEND

 

Steven SHAPIN

Historia nauki i jej socjologiczne rekonstrukcje

 


ANTOLOGIA NAUKOWA

ARYSTOTELES

zob. antologia filozoficzna

PLINIUSZ STARSZY

Historia naturalna, z księgi II

Jean BURIDAN

Komentarz do Fizyki Arystotelesa, a w nim teoria impetusu

GALILEUSZ

 

Charles DARWIN

O powstawaniu gatunków, rozdz. 3 i 4 (1959)

FITZGERALD

Eter i atmosfera Ziemi (1989)